سیستم صدای سوراند، محصولات صوتی هستند که شما را از جهتهای مختلف در صدا غرق میکنند؛ از بالا و پایین، چپ و راست و پشت و همه جهت. در این مقاله سعی داریم به دنیای بزرگ سیستمهای صوتی سوراند (Surround) و به ویژه سیستم صوتی دالبی قدم بگذاریم.
البته قبل از صحبت در مورد Dolby، کمی بیشتر با عملکرد سیستمهای صوتی آشنا میشویم، پس با ما همراه باشید تا به این موضوع بپردازیم.
عملکرد سیستمهای صوتی (اسپیکرها)
تمام فایلهای صوتی بر مبنای کانالهای صدا ضبط میشوند. هر کانال، یک صدای به خصوص پخش میکند. اگر شما یک فایل تک کاناله را روی 2 اسپیکر پخش کنید، با اینکه صدا ممکن است بلند به نظر برسد ولی در عمل خیلی ساده و تک کاناله است. برای دستیابی به حالت استریو یا همان صدای محیطی، به حداقل 2 کانال صوتی و 2 اسپیکر نیاز داریم. هرچه کانالها بیشتر شوند، کنترل بر میزانِ سه بعدی بودن صدا بیشتر میشود.

در همین رابطه بخوانید: انواع سیستمهای صوتیِ سوراند
به طور کلی، سینمای خانگی برای هر کانال یک اسپیکر در نظر میگیرد، هرچند برای محیطهای بزرگ مثل سالنها، گاها چندین اسپیکر یک کانال یکسان را پخش میکنند.
در حالت پایه، یک جفت اسپیکر استریو در جلو قرار میگیرد، یک جفت اسپیکر دیگر در دو طرف شما (پشتتان) و در مرحله بعدی معمولا یک جفت اسپیکر در دو طرف جلو (جلو چپ و جلو راست) هستند. ممکن است کانالهای بیشتر و اسپیکرهای بیشتری هم استفاده شود ولی این ستاپ 5 اسپیکره معمولا بنای اصلی سیستمهای سوراند را تشکیل میدهد.
تاریخچه سوراند ساوند
در این بخش به طور خلاصه به روند این تکنولوژی در طول تاریخ شکل گیریاش میپردازیم. در سال 1969 اولین بار صداهای Quadraphonic وارد بازار شدند که 4 کاناله بودند و در 4 گوشه اتاق پخش میشدند. با اینکه ایده بسیار خوب بود ولی در عمل شکست خورد.
13 سال بعد، شرکت دالبی توانست این ایده را بار دیگر اجرا کند که این بار با موفقیت مواجه شد. در سال 1983 دالبی با ارتقای فناوری خود، Dolby Digital را معرفی کرد که 5.1 کاناله بود، آن عدد 1 درواقع معرف یک ساب ووفر مخصوص صدایهای بم بود.

در سال 1993 شرکت DTS به عنوان رقیب اصلی دالبی وارد به بازار قدم گذاشت و با فیلم “پارک ژوراسیک” راهی سینماها شد. مشکل این شرکت اینجا بود که با کیفیت بیشتری فایلها را ذخیره میکرد که حجم را بالا میبرد، ولی آنقدری کیفیت را بیشتر نمیکرد که عموم مصرفکنندگان متوجه آن شوند.
در ادامه شرکتهای سینمای خانگی سیستمهای 6.1 کاناله را معرفی کردند که یک اسپیکر دیگر در وسط و عقب اتاق قرار میگرفت. البته این پیشرفت آنقدری چشمگیر نبود و بیشتر باعث گمراه شدن مشتریان شد، مخصوصا چون هم دالبی و هم DTS چندین نسخه مختلف ارائه دادند.
در همین رابطه بخوانید: تفاوت صدای سوراند و استریو
در حالیکه مردم هنوز به 6.1 کانال عادت نکرده بودند، با ظهور بلوری شاهد سیستمهای 7.1 کاناله بودیم، که باز هم یک اسپیکر دیگر به عقب اتاق اضافه میکرد. باز دالبی و DTS هر کدام دو نسخه از صدای 7.1 کاناله ارائه دادند.
در سالهای اخیر شاهد سیستمهای 9.1 و 11.1 کاناله هم بودیم که با افزودن اسپیکرهای بیشتر سعی در بهتر کردن حس “محیطی بودن” صدا داشتند، هرچند به اندازهی 7.1 کاناله موفق نبودند.
همچنین در خیلی از سیستمها شاهد ظهور 0.2 بودیم (7.2، 9.2، 11.2 کاناله) که صرفا یک ساب ووفر دیگر اضافه میکردند. تمام این اقدامها برای 3بعدیتر کردن صدا بوده است. حالا پس از بیان این مقدمه میخواهیم بر روی سیستم صوتی دالبی تمرکز کنیم.
سیستم صوتی دالبی
همانطور که احتمالا تا الان متوجه شدید، دالبی پیشگام صنعت صدا سوراند (محیطی) است. این شرکت با سیستمهای Dolby Atmos توانست صدای محیطی را به خانهها و سینماهای خانگی نیز بیاورد تا مردم بتوانند در خانه خود نیز از این فناوری بهرهمند شوند.
در حال حاضر شرکتهای بسیاری از جمله یاماها، ریزر، ال جی و … ساندبارهایی با پشتیبانی از دالبی عرضه کردهاند که سیستمهای صدای سوراند را به خانهها آوردهاند. این فناوری در سالهای اخیر رشد بسیار چشمگیری داشته و عملا به استاندارد این صنعت تبدیل شده.
در همین رابطه بخوانید: تفاوت میان صدای سوراند واقعی و مجازی چیست؟
امروزه حتی گوشیهای هوشمند (به خصوص گوشیهای سامسونگ) از Dolby Atmos برای ایجاد صدای 3بعدی خود استفاده میکنند.
همچنین با ارائه فناوری Dolby Atmos Music، شاهد ورود صدای سوراند به صنعت موسیقی نیز بودهایم که باعث ارتقای تجربهی موزیک گوش دادن شده است.

راهنمای جامعه سیستم صوتیِ دالبی – جمعبندی
با اینکه این فناوری روز به روز پیچیدهتر و پیشرفتهتر میشود، ولی امروزه بیش از پیش در دسترس همگان قرار دارد. از گوشیهای شما گرفته تا صفحه سینما، با فناوری سوراند ساند دالبی شاهد صدای سه بعدی برای فیلم دیدن و موسیقی گوش دادن هستیم.
اگر قصد خرید سیستم صوتی برای خود هستید، امیدوارم این مقاله در شناخت شما با دالبی کمک کرده باشد. همچنین میتوانید با خواندن مقاله راهنمای خرید اسپیکر اگزومگ به طور کاملتر با اسپیکرها آشنا شوید.